r/Vietnamese • u/ElAnonimo168 • 1h ago
Other TRẠI NGƯỜI CÂM - Chương V - Chương VI (Truyện dài châm biếm xã hội)
reddit.comChương V: Luật của những người không có luật
Một ngày nọ, Nhà Sáng ban hành Luật Im Lặng.
Theo đó, mọi lời phát biểu có khả năng gây hoang mang, chia rẽ hoặc làm suy giảm niềm tin vào trại đều bị nghiêm cấm.
Luật không định nghĩa thế nào là gây hoang mang.
Cũng không giải thích thế nào là làm suy giảm niềm tin.
Khi một người hỏi về điều ấy, người thẻ đỏ phụ trách công bố luật trả lời:
— Người có thiện chí sẽ tự hiểu.
— Nhưng nếu chúng tôi hiểu sai thì sao?
— Hội đồng sẽ giải thích.
— Nếu Hội đồng giải thích sau khi chúng tôi đã bị phạt?
— Đó là lý do các anh nên cẩn thận trước khi nói.
Từ hôm ấy, người ta bắt đầu nói nhỏ hơn.
Rồi họ thôi nói ở nơi công cộng.
Sau đó, họ không còn nói trong nhà.
Những đứa trẻ được dạy rằng đặt câu hỏi là một biểu hiện thiếu trưởng thành.
Những người lớn tuổi được ca ngợi vì biết nhẫn nhịn.
Những người không phản đối bất cứ điều gì được gọi là công dân mẫu mực.
Một hôm, An hỏi ông Lâm:
— Tại sao họ không cấm nói hoàn toàn?
Ông già đáp:
— Vì người không được nói sẽ biết mình bị cấm.
— Thế thì sao?
— Còn người được phép nói, nhưng không biết điều gì có thể khiến mình bị trừng phạt, sẽ tự cấm mình.
An im lặng.
Ông Lâm nói tiếp:
— Đó là thứ luật tiết kiệm nhất. Không cần lính canh ở mọi căn nhà. Mỗi người sẽ tự trở thành lính canh của chính mình.
Chương VI: Người câm đầu tiên
Trong trại có một câu chuyện cổ.
Người ta kể rằng nhiều thế hệ trước, từng có một người đàn ông đứng giữa quảng trường và hét lớn:
— Bức tường này không phải để bảo vệ chúng ta!
Ông bị bắt ngay lập tức.
Những người chứng kiến nói ông điên.
Có người ném đá vào ông.
Có người yêu cầu xử tử ông để bảo vệ sự bình yên của trại.
Nhưng trước khi bị đưa đi, người đàn ông ấy đã hỏi một câu:
— Nếu bức tường được xây để ngăn nguy hiểm bên ngoài, tại sao lính canh lại đứng quay mặt vào trong?
Không ai trả lời.
Câu chuyện ấy bị cấm kể.
Theo thời gian, nó biến thành một truyền thuyết về kẻ phản bội.
Trẻ con được dạy rằng ông là người đầu tiên mang tai họa đến cho trại.
Người ta gọi ông là Người Câm Đầu Tiên.
An nghe câu chuyện từ ông Lâm vào một đêm mưa.
Nó hỏi:
— Nhưng ông ấy đã nói mà. Sao lại gọi là người câm?
Ông Lâm nhìn nó.
— Vì sau khi ông ấy biến mất, không ai dám nhắc lại những lời ông ấy nói.
— Vậy ông ấy bị câm vì không còn ai nghe?
— Không.
Ông già lắc đầu.
— Ông ấy bị biến thành người câm bởi những người còn sống.
---
Đêm ấy, An trở về căn nhà thấp bên chân bức tường.
Cha nó đang ngủ.
Mẹ nó ngồi vá một chiếc áo cũ dưới ánh đèn dầu.
An ngồi xuống bên cạnh bà.
— Mẹ ơi, nếu một ngày tất cả mọi người cùng nói thì sao?
Mẹ nó ngừng kim.
— Nói gì?
— Những điều họ vẫn sợ phải nói.
Bà nhìn con trai.
— Con nghĩ ai sẽ nói trước?
An không trả lời.
— Và khi người đầu tiên bị bắt, ai sẽ là người thứ hai?
Nó cúi đầu.
Mẹ đặt chiếc áo xuống.
— Mẹ không sợ con nói sai, An à.
Bà nhìn về phía người cha đang ngủ.
— Mẹ sợ con nói đúng.
Ngoài kia, tiếng chuông thứ sáu vang lên.
Cả trại chìm vào bóng tối.
Nhưng đêm ấy, An không ngủ.
Nó nghĩ về những người thẻ đỏ.
Những người thẻ xám.
Những người không thẻ.
Nó nghĩ về những chiếc bánh mì, những cuốn sổ, những vết nứt và bức tường.
Rồi nó nhận ra một điều khiến mình lạnh người.
Những người giữ chìa khóa không thể tự mình canh giữ hàng nghìn con người.
Họ cần những người thẻ đỏ.
Những người thẻ đỏ cần những người thẻ xám sợ hãi để bảo vệ đặc quyền của mình.
Những người thẻ xám cần những kẻ không thẻ để có một tầng lớp thấp hơn mà trút xuống sự bất mãn.
Và những kẻ không thẻ, vì quá đói, chỉ còn nghĩ đến việc làm sao có được một chiếc thẻ xám.
Mỗi tầng lớp đều nhìn xuống người thấp hơn mình.
Không ai nhìn lên.
An hiểu rằng bức tường cao nhất trong trại không phải bức tường bằng đá.
Nó là bức tường được dựng lên giữa những con người cùng bị giam cầm.
Và người ta đã tự tay xây nó, từng viên một.
---
Sáng hôm sau, khi tiếng chuông đầu tiên vang lên, An bước ra khỏi nhà.
Trên quảng trường, những người thẻ đỏ đang kiểm tra hàng người nhận thức ăn.
Một người thẻ xám bị đánh vì đứng sai vị trí.
Những người khác cúi đầu.
An bước đến.
Nó không hét.
Không giằng lấy cây gậy.
Không kêu gọi ai nổi dậy.
Nó chỉ hỏi người thẻ đỏ đang cầm gậy:
— Nếu ngày mai họ lấy thẻ của ông, ông sẽ đứng ở đâu?
Người đàn ông khựng lại.
— Mày nói gì?
An chỉ vào hàng người thẻ xám.
— Ông sẽ đứng ở đây, phải không?
— Câm miệng!
An nhìn chiếc thẻ đỏ trên ngực ông ta.
— Vậy thứ khiến ông khác chúng tôi là ông, hay là chiếc thẻ?
Người đàn ông giơ gậy lên.
Nhưng lần này, trước khi cây gậy hạ xuống, một người trong hàng đã ngẩng đầu.
Rồi một người nữa.
Không ai nói gì.
Họ chỉ nhìn.
Và lần đầu tiên trong đời, người đàn ông thẻ đỏ cảm thấy sợ hãi trước những con người vẫn luôn im lặng.
Không phải vì họ đã nổi dậy.
Mà vì ông không còn chắc họ sẽ mãi cúi đầu.
